مجله اینترنتی حنانه

سلامت، پوست و زیبایی، تناسب اندام، پزشکی و دارویی

مجله اینترنتی حنانه

سلامت، پوست و زیبایی، تناسب اندام، پزشکی و دارویی

مجله اینترنتی حنانه

و خوب می دانی وقتی کاری را شروع می کنی که صحیح است و راهی را که می روی و حرفی که می زنی برای رضای خداست، نتیجه اش قطعا عالی است، هرچند که ظواهر، آن را بپوشانند زیرا یقین داری که روزی خورشید، رخ از حجاب بر خواهد گرفت و چشمان غافلان و ظاهر بینان را به روی حقیقت خواهد گشود. چون ایمان داری که هر کس سرانجام راه به خدا واگذاشت، خدا او را تنها نگذاشت و هر که دستش را به دست او داد از این آشفته بازار،که گم گشتگانش بسیارند، به سلامت باز آمد.(دکتر آزمندیان)

مجله اینترنتی حنانه محتوای به روز شده و مفید برای بانوان می باشد. شما عزیزان می توانید ما را در اینستاگرام مجله اینترنتی حنانه نیز دنبال کنید و ما از پیشنهادات و انتقادات شما بهره خواهیم برد. تمام محتوای ما دارای منابع مشخص می باشد و استفاده از مقالات ما با درج منبع بلامانع است. هر گونه سوء استفاده از نام مجله حنانه خلاف قوانین بوده و پیگرد قانونی دارد.

حنانه مطالب مربوط به دختران٬مادران و بانوان را ارائه می دهد و مخصوص بانوان است و امیدواریم بتوانم مقالات مفیدی را در اختیار بانوان عزیز قرار دهیم.

اینستاگرام مجله حنانه با محتوا و تصاویر زیبا از موفقیت و سلامت برای همه
hanane.vhd@

مدیر مجله: لیلا واحد

بنیان گذار نخستین دبستان دخترانه با نام دوشیزگان (بی بی خانم استر آبادی)

گروه مجله اینترنتی حنانه | جمعه, ۱۳ مهر ۱۳۹۷، ۱۱:۱۵ ق.ظ

 

بی بی خانم استرآبادی، جزو نخستین زنان روزنامه‌نگار ایرانی به شمار می‌آید، که پایه‌گذار نخستین دبستان دخترانه نیز بوده است. او بانویی فرهیخته بود که می‌پنداشت پاسداری از ایران تنها با تفنگ شدنی نیست.

نخستین‌بار در سال 1324 هجری قمری، (معادل ۱۲۸۵ شمسی هم‌زمان با انقلاب مشروطه) مدرسه‌ای به‌نام «دوشیزگان» توسط بی بی خانم، برای دختران گشایش یافت.

 

 

بی بی خانم استرآبادی در سال 1236شمسی به دنیا آمد. پدر او «محمدباقرخان استرآبادی» از بزرگان گرگان و مادرش «خدیجه خانم» معروف به «ملاباجی» از معدود زنان باسواد آن دوره بود. خدیجه خانم در واقع، یکی از ندیمه‌های (شکوه السلطنه) از زنان «ناصرالدین شاه» به حساب می‌آمد که کار تدریس کودکان دربار ناصری را نیز به عهده داشت.

بی‌بی خانم در دربار درس ‌خواند و بزرگ شد تا آن که با افسر جوانی از اهالی قفقاز که به تهران مهاجرت کرده بود، به نام موسی‌خان وزیراف آشنا می شود. این دو به هم علاقه‌مند می شوند و چون خدیجه باجی با وصلت‌شان مخالف بود بی‌بی از خانه می‌گریزد و در ۲۲سالگی با موسی خان وزیری ازدواج می کند. حاصل این ازدواج هفت فرزند بود که  معروفترین آنها «کلنل علی نقی وزیری» موسیقیدان و پایه‌گذار هنرستان موسیقی و ارکستر ملی است  و نیز حسن وزیری، که در هنر نقاشی از شهرتی برخوردار است.

بی‌بی خانم استرآبادی با همه عشق و علاقه‌ای که به همسرش داشت، زندگی مشترکشان کوتاه بود و همسرش که تحمل و ظرفیت زنی اهل فکر و علم و دانش را نداشت با دختر خدمتکاری ازدواج کرد. بی بی خانم در دوران نوجوانی و جوانی، ضمن بهره‌مند شدن از درس‌های مادر، در مقایسه با دیگر زنان در بند حرم شاهی، از این امتیاز بزرگ برخوردار بود که بتواند هم دنیای درون حرمسرا را تجربه کند و هم دنیای بیرون آن را.همچنین او توانست با مشاهده‌ی  وضعیت زنان چه در متن جامعه و چه در فضای بسته‌ی حرمسرا، شاهد این مسئله باشد که هر دو گروه، در اسارت دنیای تنگ نظری و سودجویی نظام مردسالار هستند.
در آن دوره، زنان همچون بردگان، از هیچ‌گونه حقی برخوردار نبودند. حتی دختران خانواده‌های فقیر، خرید و فروش می‌شدند. نگاه آنان به زن همچون موجودی نادان، ضعیف، خطاکار و دسیسه‌گر بود. در چنین فضای سنگین فکری و تسلط مطلق اندیشه‌های زن‌ستیز بود که «بی بی  خانم» با شهامتی بی‌نظیر، به تنهایی پا به میدان نبرد با یکی از کهن‌ترین شکل‌های ستمگری گذاشت. درست در زمانی که سواد آموزی زن، گناه بزرگی شمرده‌ می شد و مدارس دخترانه، مخالف شرع اسلام به نمایش در می‌آمد و بانگ «وای به حال مملکتی که در آن مدرسه‌ی دخترانه تأسیس شود» در همه‌جا طنین‌افکن بود، زنی روشنفکر و مبارز با نام «بی بی خانم استرآبادی» دست به تأسیس اولین مدرسه‌ی دخترانه به سبک نوین زد و نام آن را مدرسه‌ی «دوشیزگان» گذاشت.

این مدرسه و نام آن، خواه ناخواه جنجال بر‌انگیز بود. زیرا به باور چنین افرادی که وجود مدرسه‌ی دخترانه را گناه بزرگی می شمردند، واژه‌ی«دوشیزه» برای گذاشتن بر سر در چنین مدرسه‌ای، شهوت‌انگیز تلقی می‌شد. باورمندان به چنین طرز تفکری، در اعلامیه‌ای نوشتند که این دبستان دوشیزگان، مال زنى است که افراد فاسد در منزلش تار می‌زنند و خانه‌اش، محل اجتماع هنرمندان است. به همین دلیل مدرسه‌ی مورد نظر پس از یک ماه بسته شد.

این اقدام جسورانه‌ی او با مخالفت بسیاری روبه‌رو گشت، بطوری‌که پاره‌ای از مخالفان تصمیم به ویران‌کردن مدرسه گرفتند. بی بی خانم در اثر فشار مخالفان به وزارت معارف شکایت برد، اما در جواب وی گفتند که صلاح بر این است که مدرسه تعطیل شود. ایستادگی و مقاومت سودی  نداشت و بالاخره مدرسه تعطیل گردید. پس از به توپ ‌بستن مجلس شورای ملی، «بی بی خانم» پیش «صنیع‌الدوله» وزیر معارف رفت، این‌بار تقاضای وی پذیرفته شد مشروط بر این که مدرسه فقط به دختران 4 تا 6 سال اختصاص داشته باشد و کلمه‌ی«دوشیزه» نیز از تابلوی مدرسه حذف گردد.

در تاریخ روشنگری زنان، جایگاه  و نقش اولین مدارس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اگر چه این آموزش در آغاز کار در اختیار خانواده‌های مرفه آن روزگار بود اما باتلاش و مبارزه‌ی زنان، این پدیده گسترش یافت و موضوع آموزش و پرورش، سطح وسیع‌تری از دختران و زنان را در برگرفت. باید گفت که همان اندک فضای آموزشی و نقش آگاهی‌دهنده‌ی آن در آن زمان، تأثیر به سزایی در شکل‌گیری اعتراضات حق‌طلبانه‌ی زنان داشت.

در سال 1312 هجری قمری، در تهران مقاله‌ای بدون امضا و توهین آمیز  به نام (تأدیب‌النسوان)درباره معایب زنان و چگونگی تربیت آنها منتشر می‌شود. «بی بی خانم» که در حقیقت اولین زن روزنامه‌نگار ایرانی نیز هست، در دفاع از زنان و حقوق آنها با جسارتی شگفت انگیز،کتاب «معایب‌الرجال» را در سال 1313 هجری قمری یعنی یازده سال پیش از امضای فرمان مشروطیت می‌نویسد.

شهرت اصلی او به این دلیل نیست که توانسته‌ است در روزنامه‌های حبل‌المتین، تمدن و نشریه‌ مجلس به دفاع از تحصیل دوشیزگان، مقالات مختلفی بنویسد و با افرادی که عمل او را در دفاع از زنان، کفر می‌خواندند، مجادله کند. شهرت «بی بی خانم» بیش از همه‌ی این ها، در نوشتن همان کتاب معایب‌الرجال بود که مقابله‌ای است با کتاب تادیب‌النسوان. تادیب النسوان، رساله کوچکی است که گویا در سال ۱۲۸۸ هجری قمری توسط یکی از شاهزادگان قاجار نوشته شده این کتاب نوعی رساله عملیه مردسالارانه قاجاری است. نویسنده گمنام کتاب نصایحی را به زنان کرده است تا آنان را تادیب کند.


رساله تادیب النسوان چیزی نبود که منتشر شود و بی بی خانم به آن پاسخ نگوید، به همین دلیل بی بی خانم کتابی به نام معایب الرجال نوشت. این کتاب از یک سو به پاسخ کتاب تادیب النسوان پرداخته و از سوی دیگر به شرح محافل مردانه پرداخته و چنان که زبان بی بی خانم چنین است، همه این توضیحات را با طنز بیان کرده است.

معایب الرجال کتابی است که در سال 1312 قمری توسط بی‌بی‌خانم استرآبادی نوشته شده است. این کتاب به مدت صد سال به صورت چاپ نشده باقی مانده بود تا اینکه در سال 1371 خورشیدی به کوشش افسانه نجم‌آبادی و حسن جوادی، در دو ویرایش و چاپ جداگانه، در آمریکا منتشر شد.

رساله‌ی بی بی خانم، از نظر افکار اجتماعی و سیاسی بسیار با ارزش است بویژه اگر به زمانه و موقعیتی که او در آن زمان می‌زیست توجه داشته باشیم. کتاب معایب الرجال با بخشی درباره زندگی شخصی بی‌بی‌خانم آغاز می‌شود. این کتاب شامل دو قسمت است. نویسنده در قسمت نخست با لحنی صریح و خشمگین به کتاب تأدیب النسوان پاسخ می‌دهد. بخش دوم که خطاب به زنان است شامل نصایح و هشدارهایی به زنان درباره روابطشان با مردان و به خصوص شوهرانشان است.


بی بی خانم استرآبادی در سال 1300 هجری شمسی در تهران وفات یافت از وی آثار زیادی نمانده است. گاهی نیاز است تاریخ را مرو کنیم و از لا به لای تاریخ زنانی چون بی بی خانم را یادآروی کنیم.


منابع

سایت اجتماعی سرپوش

magiran.com
سایت در سایه روشن کلام

سایت پرگار



 

 

 

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی